اگر بحران های اقتصادی 100 سال اخیر را کالبد شکافی کنیم متوجه می شویم که این بحران ها  جز زندگی اجتماعی- اقتصادی جامعه بشری اند و موضوع « چگونه مواظب دارایی خود باشیم تا در بحران ها نابود نشود» یک نیاز اساسی است.

ولی این بحران های مالی برای اندک افراد جامعه یک فرصت طلایی است و اکثریتی بازنده.

    بحران های اقتصادی در پیش اند،  بحران های اقتصادی در گذشته اتفاق افتاده، امروز هم با آنها دست  و پنجه نرم می کنیم، در آینده هم چه بخواهیم یا نخواهیم رخ خواهند داد،

مهم اینست که امروز طوری خودمان را آماده کنیم تا در آینده نه تنها دارایی خود را نابود نکنیم بلکه آن را به یک فرصت طلایی تبدیل کنیم

مهمترین بحران هایی جهانی چون:

– سقوط وال استریت در سال 1929 (رکود بزرگ: 1929-1933)

دوشنبه سیاه (19 اکتبر 1987)

– بحران حباب قیمت دارایی در ژاپن (1991-1986)

– رکورد اقتصاد جهانی در آغاز دهه ی 1990-

– بحران مالی آسیا (1997)

– بحران حباب دات. کام ها (2000-1997)- ارزش گذاری شرکت های فناوری بیش از ارزش ذاتی.

– بحران مالی جهانی (2009-2007)

مهمترین بحران های مالی ایران:

1- سال 57 تا 1370:

دلار دولتی از 7 تومن به 145 تومان و آزاد از 10 تومان به142 تومان رشد کرد .

حباب قیمت نظارتی دولت و بانک مرکزی  شکست و بیش از 50 درصد دارایی ایرانی ها آب رفت.

2- سال 71 تا 1380:

دلار دولتی از 145تا 175 تومان و دلار آزاد از 149 تا 792  تومان شد .

یعنی دوباره حباب 10 ساله شاهکار دولت شکسته شد و باز هم دارایی ایرانی ها 50 الی 60 درصد باد هوا شد

3- سال80 تا 1390:

دلار دولتی از795 تا 1100تومان و آزاد از 799 به 1800 تومان رسید.

در این دوره نسبت به قبل تورم پایین تری داشته است

4- سال 91 تا 1397:

دلار از  1226تومان به 4200 تومان و آزاد از 3650 به 15360 تومان میرسد.

 در مجموع بازار ارز ایران در طی سا ل های 57 تا 97( به مدت 30 سال) با تورم1420 درصدی روبرو بوده است .

یعنی بطور میانگین سالانه 47 درصد رشد قیمت دلار داشته ایم که دولتهای وقت برای پوشش این تورم دست به پول پاشی گسترده ای زده اند تا فشار کمتری بر افراد جامعه  وارد شود.

اگر به نمودار نگاه کنید در دوره های دولت های سید محمد خاتمی و محمود احمدی نژاد به 2 دلیل  کمتر از سایر دولت ها رشد دلار داشته ایم.

الف)انضباط مالی در دوره دولت سید محمد خاتمی

2) دریافت 35 میلیارد دلار وام از منابع خارجی توسط دولت خاتمی برای اینکه بحران مالی جهانی به سیستم مالی ایران سرایت نکند

40 میلیارد دلار برداشت دولت محمود احمدی نژاد از صندوق ذخیره ارزی برای مهار بحران جهانی در ایران.

یعنی دو دولت نامبرده 75 میلیارد دلار سرمایه ملی را نابود کردند برای اینکه بحران جهانی به ایران سرایت نکند.

       اینکه چرا این تغییر قیمت وحشتناک در ارزش دلار و فروپاشی ارزش ریال اتفاق افتاد را در مقالات بعدی بررسی می کنم ولی اینکه باید چکار کنیم که در دام های 10 ساله بازیگران اقتصادی نیفتیم و حتی برنده بازی باشیم موضوع اصلی این مقاله است.

      شک نکنید که در بین سال های 1401 الی 1403 یک شوک وحشتناک دیگر به اقتصاد ایران وارد خواهد شد.

دلیل این بحران هم نیاز به تحلیل آنچنانی نیست کافیست سیاست پولی دولت و بانک مرکزی ایران را بررسی کنیم بویژه شبکه بانکی را.

  تا زمانی که بانک ها سودی بالای 12 درصد به سپرده گذاران پرداخت کند دوباره رشد نقدینگی و از سوی دیگر قیمت دولتی و دستوری دلار دست به دست هم می دهد و یک سونامی مالی دیگر خلق می کند.

چه باید کرد؟

     برای اینکه موضوع به شکلی ساده و قابل درک ارائه شود تا فعالان اقتصادی و خانواده های ایرانی براحتی سرمایه و دارایی خود را از دست ندهند راه حل های ساده و اساسی برای مقابله با بحران های آینده  ارائه می شود.

1- سنین 15 الی 25 سال

  • بهترین سرمایه گذاری برای این سنین کسب تحصیل و شاگردی کردن است : یعنی دانش و تجربه عملی را در بازار کار بدست آورند و به مدرسه و دانشگاه تنها متکی نباشند. اکثر بیکاران، تحصیل کردگانی هستند که فقط در مسیر خانه و مدرسه یا دانشگاه رفت و آمد داشته اند و با بازار و منابع مالی بیگانه اند.

    اولیل و مهم ترین گامی که برای حفظ ارزش درآمد و دارایی آینده توصیه می کنم این است که بر روی خود و تقویت عضلات پولسازی مغز تان سرمایه گذاری کنید.

درواقع همانطور که یک ورزشکار برای حفظ تناسب اندام و تقویت عضلات خود باید قبل از رفتن به باشگاه دستگاه های مختلف بدن سازی و روش های مختلف کار کردن با آنها را بشناسد.

شما نیز باید در ابتدا فرصت های کسب سود در بازار ایران را بشناسید و بر روی افزایش دانش مالی خود سرمایه گذاری کنید تا بتوانید بهترین استفاده را از پول خود برده و درکنار حفظ ارزش پول هایتان مدام آن ها را با سرمایه گذاری های خوب افزایش دهید.

  • آموزش بازارهای مالی: آموزش و یادگیری بازارهای مالی ( طلا، ارز، بورس و… ) در جامعه ای که دچار تورم شدید و کاهش شدید پول ملی است لازمه هر فرد ایرانی است که برای حفظ دارایی خود با الفبای اقتصاد و بازار مالی آشنا باشد. این آشنایی ربطی به میزان درآمد و دارایی و همچنین شغل افراد ندارد بلکه بهترین روش برای ثروتمند شدن افراد جامعه است.
  • یادگیری زبان بین المللی دوم و یا حتی سوم : برای همسو شدن با تغییرات پرشتاب دانش و تکنولوژی نو باید و حتما از این طریق خود را آپدیت کنید و زبان فارسی به تنهایی قادر به  درک شرایط جدید نیست.

    البته بهتر است جوانان ایرانی نظر دقیقی بر جوامع شرقی ( ژاپن، چین، کره، هند، هنگ کنگ و…)داشته باشند زیرا در آینده نزدیک این کشورها تاثیرات گسترده ای در تغییرات جهانی ایجاد خواهند کرد و حتی در بعضی تکنولوژی های نو جلودار خواهند شد.

     آشنایی با بازارهای مالی باعث آشنایی جوانان با نقش پول، ایجاد ارزش آفرینی تخصص و انضباط شخصی می شوند.

  • داشتن مشاور مالی: باید این مورد تبدیل به فرهنگ عمومی شود یعنی همینطور که برای زندگی بهتر نیاز به وکیل ، پزشک و معلم داریم. حتما باید در هر فعالیت اقتصادی و سرمایه گذاری به مشاوران خبره و قابل اعتماد رجوع شود تا سرمایه مالی افراد حفظ شود.
  • مطالعه کتاب هایی چون:
  • کتاب «ثروتمندترین مرد بابل» از جورج ساموئل کلاسون:  کلاسون خیلی زیبا و جذاب به شکل داستان گونه شما را با فرمول  ثروتمند شدن آشنا می کند و حتی به شما یاد می دهد در زمان بدهکاری چگونه از پس بدهکاران برآیید.

درباره‌ی ثروتمندترین مرد دنیای کهن و ۷ درسی است که او به دو دوست خود می‌دهد تا بتوانند ثروتمند شوند .درس‌هایی که به هیچ وجه قدیمی نمی‌شوند.

ثروتمندترین مرد بابل، داستان ثروتمند شدن یک کارگر بابلی است.

اصولی که این کارگر به کار می‌برد تا ثروت هنگفتی تولید کند و بتواند برای همیشه از ثروتش استفاده کند.

از زمانی که این کتاب منتشر شد، فروش عظیمی تا به امروز داشته است.

با خواندن این داستان، بدون اینکه بخواهید زور بزنید، مفاهیمی نظیر «پول‌هایت را پس انداز کن» و «کمتر از چیزی که درمیاری خرج کن» با وجودتان عجین می‌شود.

  • کتاب «افسانه کارآفرینی » از مایکل گربر

مطلب کتاب با یک داستان واقعی شروع می شود. نویسنده ی کتاب در بین حرکت ابتدا تا انتهای راه اندازی کسب و کار و ادامه ی آن و همچنین توسعه ی آن، از یک داستان واقعی به صورت بیان یک خاطره استفاده می کند و خیلی ساده مباحث راه اندازی کسب وکار را آموزش می دهد.

بعد از مطالعه 2 کتاب بالا کتاب های: «گاو بنفش» و« شیب »از ست گادین و «استراتژی اقیانوس آبی » را بخوانید تا انقلابی درونی در مورد کسب وکار و زندگی در شما ایجاد شود.

  • همسویی سبک زندگی با شرایط زندگی امروز:  زندگی امروز ایرانیان گران اداره می شود مهمانی ها، ریخت و پاش عروسی، مخارج سنگین زیارت و مناسک مذهبی با زندگی و درآمدهای امروز سازگار نیست و اگر خانواده های ایرانی با این عادت ها و رسوم دهن کجی نکنند در سال های آینده آسیب های جدی مالی خواهند دید.


2- صاحبان  کسب وکارآزاد:

 بقول وارن بافت باید تا جایی که می شود و به هر نحوی که ممکن است روی خودتان سرمایه گذاری کنید؛ از مراقبت از بدن خود گرفته تا پیدا کردن شغلی که آن را دوست داشته باشید و یادگیری دائمی.

او در یکی از مصاحبه های خود گفته است:


«هر کاری که برای بهبود استعداد های ذاتی و بالا بردن ارزش خود انجام می دهید، بعداً در قالب قدرت خرید بیشتر خود را نشان خواهد داد. او خاطرنشان می کند بهره ی این سرمایه گذاری ده برابر خواهد بود و بر خلاف دیگر دارایی ها، هیچ چیز یا هیچ کس نمی تواند توانایی ها و مهارت های شما را از شما جدا کند.

  1. سرمایه گذاری روی خود: اولین و مهم ترین نکته ای که برای حفظ ارزش درآمد و دارایی خود توصیه می کنم این است که بر روی خود سرمایه گذاری کنید. تغییرات جدید را جدی بگیرید دنیای امروز نه تنها با20 سال پیش بلکه با 5 سال گذشته خیلی فرق کرده است

تغییراستراتژی کسب وکار:

«هر کاری که برای بهبود استعداد های ذاتی و بالا بردن ارزش خود انجام می دهید، بعداً در قالب قدرت خرید بیشتر خود را نشان خواهد داد. او خاطرنشان می کند بهره ی این سرمایه گذاری ده برابر خواهد بود و بر خلاف دیگر دارایی ها، هیچ چیز یا هیچ کس نمی تواند توانایی ها و مهارت های شما را از شما جدا کند.

 در دهه 80 کافی بود فروشگاهی در مکان مناسبی می خریدی و یا اجاره می کردی براحتی کسب درآمد می کردی مشتری با پای خودش می آمد و خیلی هم  اشتهاش با اشتهای فروشگاهت فرق نداشت. ولی امروز هم اشتهاش تغییر کرده و هم این بازاریاب است که به دنبال جذب مشتری است. دیگه نسخه گذشته برای بازار پیچیده امروزی جواب نمیده.

باید یا خودت در علم بازاریابی بویژه بازاریابی آنلاین خبره شوی و یا از مشاوران با تجربه این حوزه کمک بگیری و الا در 5 سال آینده از بازار حذف خواهی شد.

3-ارزان اداره کردن کسب وکار:

یکی از بزرگترین مشکلات کسب وکار ایران گران اداره شدن آن است. تاجرایرانی تا نتواند هزینه اداره کسب وکارش را کاهش دهد بدون شک در سال 97 و 98 از بازار حذف خواهد شد.

عوامل گران اداره شدن:

4 عامل اصلی گران اداره شدن؛ بهره ، اجاره،نیروی انسانی مازاد و واسطه است

  • معدل نرخ بهره اکنون حدود 26 درصد است فعال اقتصادی نمی تواند هزینه ی بهره را به قیمت کالا و خدمات خود اضافه کند و از مشتری دریافت کند چون در بازار رقابتی چنین کششی وجود ندارد . فعال اقتصادی باید بجای وام و قرض بسوی سیستم قراردادی پیش رود تا بتواند در بازار حضور فعال داشته باشد.
  • اجاره مغازه نیز باید 4 الی 5  درصد فروش باشد ولی اجاره حدود حداقل ۱۵ درصد فروش است ، اجاره 15 درصدی باضافه سایر هزینه اگر به محصول یا خدمات اضافه شود توجیه اقتصادی ندارد ومشتی عملا از جای دیگر نیازش را بر طرف خواهدکرد.
  • سومین عامل گران اداره شدن ، نیروی انسانی مازاد است فعال اقتصادی نمی تواند هزینه نیروی انسانی مازاد را به قیمت کالا اضافه کرده از مشتری دریافت کند.

بهترین راهکار در این زمینه استفاده از نیروی انسانی توانمند همراه با تکنولوژی موج چهارمی است با این شیوه هزینه ها حداقل 30درصد کاهش می یابد.

 معمولا معادن سنگ آهن با توجه به خوراک رایگانی که دریافت می کنند زیان ده هستند و علت اصلی ضرر این گروه استفاده از ماشین های 40 الی 50 سال پیش است که هزینه بر، کند و با کیفیت پایین  عمل می کنند وهزینه زیادی بر تولید کننده تحمیل می کنند

استفاده از تکنولوژی قدیمی ، باعث گران اداره شدن میشود

  • حذف خرید از واسطه: فعالین اقتصادی قادر خواهند بود ادامه کار دهند که وزن واسطه را کم کنند ، هر چه واسطه کمتری بین تولید کننده اصلی با مصرف کننده نهائی باشد ، آن بیزینس ها شاداب تر اند. کم کم باید با دوران دلالی خداحافظی کرد چون کسب وکارهای دیجیتال مارکتینگ با هزینه کمتر در خدمت مشتریان است.

       حضور دیجی کالا، بامیلو، پونیشا و… باعث خدمات رسانی ارزانتر و با کیفیت تر است و چون دلال ها قادر به این چابکی و تعهد نیستند یا باید تغییر استراتژی دهند و یا خدا حافظی با دنیای پول مفت.

۴پول نقد در دسترس داشته باشید

     هولدینگ Berkshire Hathaway همیشه حداقل ۲۰ میلیارد دلار و یا بیشتر دارایی معادل با پول نقد در اختیار دارد که می تواند در صورت لزوم از آن استفاده کند. این نیز یک استراتژی ریسک گریز دیگر است که به معنای قربانی کردن سود بیشتری است که در صورت سرمایه گذاری مبلغ مذکور می شد به دست آورد.

اما او اعتقاد دارد همین پول، برکشایر را در دوران رکود اقتصادی سال ۲۰۰۸ آمریکا نجات داد؛ دورانی که در آن بسیاری از شرکت های دیگر با دشواری های جدی روبرو شدند و یا شکست خوردند.

    لازم نیست میلیاردی پول نقد در دسترس داشته باشید. اما کنار گذاشتن بخش موجهی از پول خود به صورت نقد و یا معادل آن نظیر اوراق بهادار می تواند فکر بسیار خوبی باشد.

به ویژه اگر کارآفرین هستید و ممکن است درآمد ناپایداری داشته باشید، این کار اهمیت زیادی پیدا می کند.

همانطور که بافت گفته است، پول نقد برای یک کسب و کار حکم اکسیژن را برای بدن دارد: «وقتی باشد، هیچ وقت به آن فکر نمی کنید. اما اگر نباشد تنها فکر شما همان خواهد بود.»

       در سال 97 بسیاری ازفعالین بازار بخاطر گران شدن دلار ضرر نکردند بلکه ضرر آنها بخاطر پول نقد نداشتن بود که نتوانستند از پتانسیل بازار استفاده عالی ببرند.


      در سال 97 بسیاری ازفعالین بازار بخاطر گران شدن دلار ضرر نکردند بلکه ضرر آنها بخاطر پول نقد نداشتن بود که نتوانستند از پتانسیل بازار استفاده عالی ببرند.

5- اهداف بلندمدت داشته باشید

     وارن بافت می گوید اشتباهی که اغلب افراد مرتکب می شوند این است که سعی می کنند روی موج هر افزایش قیمتی سوار شوند و از هر فرصتی که در کوتاه مدت می بینند بهره برداری زودبازده داشته باشند.

این نوع تفکر تقریباً همیشه افراد را به دردسر می اندازد. او توصیه می کند به جای این کار، «با افقی چند ده ساله سرمایه گذاری کنید». او می گوید به جای آنکه سعی کنید به سرعت پولی به جیب بزنید، باید روی بالا بردن قدرت خرید خود در طول دوران زندگی تان متمرکز باشید.

       یک سیستمی تو بازار ایران حاکم است بنام « بینداز و در رو»، متاسفانه هنوز هم طرفداران زیادی دارد در صورتیکه بیشتر بازنده های بازار ایران همین گروه بودند نمونه های بزرگش شرکت های آزمایش، ارج، پلی اکریل و… که تعهد بسیار پایینی نسبت به مشتری و آینده تجارت خود داشتند.

      عمده فروشان در ده سال گذشته به شدت ثروت مند شدند و بسیاری از خرده فروشان نیز اکنون در فاز زیان دهی قرار دارند و اینها در عمل با خرید مدت دار برای پرداخت بدهی استقراض می کنند و بسیاری از آنها نیز قادر به پرداخت استقراض خود نیستند.

عمده فروشان دارند سود ده سال گذشته را به خرده فروشان واگذار می کنند ، زیان خرده فروشان دارد از محل ثروت عمده فروشان پرداخت میشود ، اسم اش را هم گذاشته اند فروش وعده ای.

     کارخانه داران و تولید کنندگان و عمده فروشان حواسشان باشد که اگر دقت نکنند باید هزینه گران اداره شدن خرده فروشان را بپردازند لذا در شیوه تسویه و بازگشت سرمایه خود دقت لازم را بکنند.

      کافیست به عملیات چک در کشورمان نظری داشته باشند عملا در سیستم بانکی ما ماهانه یک میلیون و پانصد هزار چک برگشتی داریم که معمولا از خرده فروشان است که یا گران اداره می شوند و یا سرمایه این گروه در بازار دلار و طلا آب رفته است.


      کافیست به عملیات چک در کشورمان نظری داشته باشند عملا در سیستم بانکی ما ماهانه یک میلیون و پانصد هزار چک برگشتی داریم که معمولا از خرده فروشان است که یا گران اداره می شوند و یا سرمایه این گروه در بازار دلار و طلا آب رفته است.

سخن نهایی با فعالین اقتصادی:

موارد 4 گانه بالا را با کسب وکارتان بسنجید در صورتیکه در هر 4 مورد مشکل دارید باید جسارت بخرج داده و در رفع آن بکوشید در غیر اینصورت سال های آینده با اخراج ازبازار هزینه سنگینی پرداخت خواهید کرد.

با توجه به اینکه فرهنگ ایرانی غنی و تمدن ساز بوده است ولی امروزه با عادت هایی روبرو است که نتجه خوبی برای زندگی خانواده ایرانی ندارد بلکه باعث فقر و مشکل آفرینی آن شده است.

خانواده ایرانی:

عادت هایی که باید به موزه به پیوندند:

الف) تغییر مراسم ازدواج :خانواده ایرانی راهی جز کاهش 90 درصدی هزینه ازدواج ندارد با ریخت و پاش های گذشته نمی شود درآینده زندگی راحت وآرامشی داشت.

    بهتر است بجای جهیزیه های چشم هم چشمی و ریخت و پاش های تالاری و مهمونی های کلاس گذاشتن 2 خانواده دختر و پسر مقداری پول به زوج جوان هدیه دهند تا در بانک مسکن سرمایه گذاری کنند و سال بعدبا این وام و سرمایه که سپرده کرده اند آپارتمان نقلی بخرند. بدبختی اجاره نشینی نجات پیدا کنند .  


     خیلی مضحک است که با یخچال ساید باید ساید و ظروف برندهای معروف ولی با جیب خالی اجاره نشین شوی و سالیان سال بدوی تا فقط اجاره منزل بدهی و حتی نتوانی لذت استفاده از وسایل لوکست را ببری.

ب) مهمانی های دورهمی:

پ) سفرهای زیارتی و سیاحتی:

ایرانی ها با سفرهای چند ساله بازارهای مکه، مدینه، بغداد و دمشق، دبی و استانبول و اخیرا هم گرجستان را آباد و سرزمین آبا اجدادیشان را به خوابگاه فقرا تبدیل کرده اند.

بهترین سرمایه گزاری اینست که از سفرهای بی مورد و پرهزینه دوری کنیم و در محیط های مستعد برای فرزندان این سرزمین سرمایه گزاری پربازده انجام دهیم.


چ) سرمایه گزاری خارجی:

چگونه سرمایه خود را حفظ کنیم

معمولا سرمایه گزاری ایرانی ها در دبی، ترکیه و اخیرا کانادا با افت شدیدی روبرو شده است و بسیاری از این افراد سرمایه خود را نابود کرده اند

 در 10 سال آینده باید سرمایه گزاری در اروپا و آمریکا با دقت انجام شود و اگر قرار است از ارز خارجی به عنوان سرمایه استفاده کنیم بجای دلار ، فرانک سوییس خربداری شود زیرا بازارهای مالی آمریکا حباب دارد و در آینده این حباب باعث افت ارزش دلار خواهد شد.

خ) خرید زیورآلات نمایشی: بجای خریدن طلای نو باید در خرید طلای دست دوم و یا شمش طلا اقدام کنید

ی) کسب درآمد راحت: معمولا خانواده های ایرانی برای خرید خودرو و تبدیل خانه های قدیمی به ساختمان جدید چند طبقه به عنوان سرمایه گزاری و کسب درآمد خیلی ذوق و شوق دارند.

بیشتر بازنده های  بازار مالی ایران این گروه هستند. زیرا مردم عادی زمانی به این گونه بازارها وارد می شوند که دلال ها سودش را پیشخور کرده اند

کار عملی:

-با توجه به اطلاعات کسب کرده، یک برنامه 5 ساله سرمایه گذاری در حوزه کسب وکار، آموزشی، خانوادگی وشخصی بنویسید .

-برنامه را با یک مشاور با تجربه بررسی کنید تا به مرحله اجرایی برسد.

عزیزانی که این مقاله را مطالعه کردند مطالب زیر را دوست داشتند

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

13 − نه =